Een likmat geeft je hond een rustige, smakelijke klus die hij zelf kan uitvoeren. Dat is handig bij het borstelen, het knippen van nagels of een rustig moment thuis. Of een likmat meer doet dan bezighouden, is nog niet goed onderzocht. Naar likmatten zelf hebben wij geen studies gevonden, wel naar voerspeeltjes die erop lijken. Wat daaruit bekend is, lees je hieronder, zodat je zelf kunt bepalen of een likmat bij jou en je hond past.
Wat is een likmat en hoe werkt het?
Een likmat is een mat van siliconen met een reliëf, waarop je zachte voeding smeert zodat je hond er langzaam van likt.
Het patroon houdt de lekkernij vast, waardoor je hond langer bezig is dan met een gewone voerbak. Onze likmat van 21 x 21 cm heeft een geometrisch reliëf en zuignappen onderop, zodat de mat blijft liggen terwijl je hond likt. Je hond werkt op zijn eigen tempo, en jij hebt je handen vrij.
Honden zoeken van nature naar eten en werken ervoor. Een voerbak vraagt daar weinig van. Een likmat vraagt wel iets: likken, snuffelen en volhouden tot de laatste restjes weg zijn.
Wat vinden baasjes van voerspeeltjes?
Baasjes ervaren vooral mentale stimulatie als voordeel van voerspeeltjes.
Dat blijkt uit een enquête onder 1.750 baasjes (Heys et al., 2024). Gevulde rubberen speeltjes, kauwartikelen en activiteitenspeelgoed werden het vaakst gebruikt, vooral om de hond bezig te houden en om lekkernijen te geven. Een veelgenoemde drempel was tijdgebrek. De meeste baasjes dachten dat voerspeeltjes helpen bij gedrag dat zij als lastig ervaren en bij het zoeken naar eten.
Het gaat hier om wat baasjes zelf rapporteren, niet om een gecontroleerd experiment. De enquête liet ook zien dat honden die uit voerspeeltjes eten vaker meer interesse in eten hadden, vaker angst voor andere honden lieten zien en meer trainingsuitdagingen gaven. Of het speeltje de oorzaak is, of dat baasjes het juist daarom inzetten, kan een enquête niet laten zien. De onderzoekers geven zelf aan dat experimenteel onderzoek nodig is. De studie is betaald door de Animal Welfare Foundation, een welzijnsorganisatie.
Wordt je hond rustiger van een likmat?
Dat is voor likmatten zelf niet onderzocht, en onderzoek naar vergelijkbare voerspeeltjes geeft een gemengd beeld.
In een kleine pilotstudie met 17 laboratoriumhonden (Schipper et al., 2008) kregen acht honden een rubberen speeltje gevuld met lekkernijen. Negen honden kregen niets. De honden met het speeltje lieten meer zoekgedrag zien, waren actiever en blaften minder. Het ging om honden in kennels en om effecten op korte termijn.
Een andere pilotstudie, met tien jonge assistentiehonden in opleiding (Hunt et al., 2022), vond een ander beeld. Gevulde voerspeeltjes zorgden voor de minste verandering in gedrag van alle geteste activiteiten. Spel met een soortgenoot en een speelhuisje deden meer voor ontspanning en minder stressgedrag. Voor deze studie is geen financiering gemeld.
Beide studies zijn klein en geen van beide onderzocht een likmat. Wij zien een likmat daarom als een leuke bezigheid, niet als vervanger van wandelen, spel en rust.
Wanneer is een likmat handig?
Een likmat is handig op momenten dat je hond een rustige bezigheid kan gebruiken.
Denk aan het borstelen, het knippen van nagels of een moment thuis waarop jij je handen even nodig hebt. De mat leidt je hond af met iets lekkers, terwijl jij je klus doet. Mijn golden retriever Sep likt de mat helemaal schoon, ik vind het ideaal als ik zijn nagels moet knippen of dweilen thuis.
Zo bouw je ook een prettige associatie op met handelingen die niet elke hond fijn vindt. Wil je hond niets van de mat weten, dan is dat ook oké. Elke hond heeft zijn eigen voorkeur, en niet elke hond vindt likken even leuk.
Voor welke honden past een likmat?
Een likmat past bij de meeste honden die graag likken en eten, zolang de mat bij het formaat van de hond past en jij erbij blijft.
In de enquête van Heys et al. (2024) gebruikten oudere baasjes en baasjes van oudere honden en werkhonden minder vaak voerspeeltjes. Dat zegt iets over gewoonte, niet over geschiktheid. Een oudere hond kan prima van een likmat genieten, en een energieke hond heeft naast een likmat vooral beweging en spel nodig.
Heeft je hond een gebitsprobleem, eet hij maar met moeite of heeft hij een gezondheidsvraag, vraag je dierenarts dan eerst wat verstandig is. Dat geldt ook als je hond erg snel eet of juist weinig eetlust heeft.
Hoe past een likmat in de dagelijkse routine van je hond?
Een likmat past het best als aanvulling op wandelen, spelen en rust, en niet als vervanger.
Het onderzoek van Hunt et al. (2022) laat zien waarom. Spel met een soortgenoot gaf in die pilotstudie meer ontspanning en minder stressgedrag dan gevulde voerspeeltjes. Een likmat is dus geen vervanger voor sociaal contact, beweging en aandacht van jou.
Je kunt de mat wel vast koppelen aan momenten die elke dag terugkomen, zoals het borstelen na de wandeling. Een vast moment maakt het voor je hond voorspelbaar, en voor jou makkelijker om het vol te houden. Houd het gevarieerd: een likmat is een van de manieren waarop je eten leuker kunt maken, naast bijvoorbeeld een touwspeeltje voor spel.
Waar let je op bij het gebruik van een likmat?
Blijf erbij terwijl je hond likt, en gebruik de mat alleen om van te likken.
Een likmat is geen kauwspeeltje. Probeert je hond de siliconen te kauwen, haal de mat dan weg. Tel wat je smeert mee in de dagelijkse hoeveelheid voer, zodat je hond niet onbedoeld te veel binnenkrijgt. Was de mat na gebruik, zodat er geen restjes blijven zitten. Twijfel je welk smeersel bij jouw hond past, vraag het dan aan je dierenarts.
Heb je vragen? Kijk dan op de pagina Veelgestelde vragen of neem contact met ons op.
Veelgestelde vragen
Kan ik een likmat gebruiken in plaats van een voerbak?
Ja, voor een deel van de maaltijd kan dat, zolang je hond zijn volledige dagelijkse hoeveelheid voer binnenkrijgt. Droge brokken blijven niet zitten op de mat. Probeer daarom een papje van geweekte brokken of een ander zacht smeersel dat bij je hond past. Houd bij hoeveel je hond zo binnenkrijgt, zodat je de rest van zijn maaltijd kunt aanpassen.
Hoe kies je een likmat die bij je hond past?
Kies een mat die groot genoeg is voor de snuit van je hond en stevig blijft liggen. Let op siliconen als materiaal, een reliëf waarin de lekkernij blijft zitten en zuignappen onderop. Bij een kleine hond is een kleiner oppervlak vaak voldoende, een grote hond heeft meer ruimte nodig om comfortabel te likken. Onze likmat is 21 x 21 cm en geschikt voor eigenlijk alle honden.
Hoe laat je je hond wennen aan een likmat?
Begin met een dun laagje van iets wat je hond heerlijk vindt en laat hem de mat rustig ontdekken. Leg de mat op een vlakke ondergrond waar de zuignappen goed vastzitten. Dwing je hond nooit om te likken. Toont hij interesse, bouw het gebruik dan rustig op, bijvoorbeeld eerst tijdens een kalm moment en daarna pas bij het borstelen.
Wat kun je op een likmat smeren?
Alles wat zacht is en geschikt voor honden, maar controleer altijd de ingrediëntenlijst. Pindakaas wordt vaak genoemd, ook in de beschrijving van onze likmat. Kies een soort zonder toegevoegde zoetstoffen en let op de hoeveelheid zout. Twijfel je over een smeersel, vraag het dan aan je dierenarts voordat je het gebruikt.
David is oprichter van VerdaDog. Hij groeide op met een hond die worstelde met allergieën, en dat zette hem aan het denken over hoe hij dat bij zijn eigen hond zou kunnen voorkomen. Zelf eet hij al meer dan tien jaar plantaardig, en die interesse in voeding, voor zichzelf én zijn hond, vormt de basis van VerdaDog. Dit artikel is geschreven op basis van peer-reviewed onderzoek. David claimt geen veterinaire of wetenschappelijke expertise en verwijst voor medisch advies altijd naar een dierenarts.
Bronnen
Heys, M., Lloyd, I., & Westgarth, C. (2024). 'Bowls are boring': Investigating enrichment feeding for pet dogs and the perceived benefits and challenges. Veterinary Record, 194(4), e3169. https://doi.org/10.1002/vetr.3169
Hunt, R. L., Whiteside, H., & Prankel, S. (2022). Effects of environmental enrichment on dog behaviour: Pilot study. Animals, 12(2), 141. https://doi.org/10.3390/ani12020141
Schipper, L. L., Vinke, C. M., Schilder, M. B. H., & Spruijt, B. M. (2008). The effect of feeding enrichment toys on the behaviour of kennelled dogs (Canis familiaris). Applied Animal Behaviour Science, 114(1–2), 182–195. https://doi.org/10.1016/j.applanim.2008.01.001
